Betlémský kostel Kościół

Betlémský kostel znajduje się u podnóża wzgórza Špilberk przy ulicy Pellicova, w historycznym centrum Brna. Jego budowa, wykonana w historycznym stylu z dominującymi elementami neorenesansu, trwała w latach 1894- 1895 i zdecydowanie zmieniła oblicze czeskiej wspólnoty ewangelickiej w Brnie.

Początki czeskiej obecności ewangelickiej w mieście sięgają 1782 roku, kiedy to po wydaniu Patentu Tolerancji powstał Chór Ewangelicki w Augsburgu - chór luterański. Społeczności te były jednak w zaskakująco niemieckiej większości i były kolejne spory krajowe. W 1878 r. czeska część wierzących postanowiła opuścić to zgromadzenie i ustanowić własną stację głoszenia reformowanej religii. Najpierw umieścili go w Nosislav, ale stopniowo zarząd zasiadał w Brnie i zaczął szukać stałego miejsca zamieszkania.

Budowę kościoła rozpoczęto w 1894 roku na terenie restauracji ogrodowej Malá Prater na Špilberg Street (obecnie Pellicova). Projektantem i budowniczym był szanowany budowniczy Brno Gottlob (Czeski Bohuslav) Alber. Finansowanie całego projektu zapewniały zbiory i dary wierzących - oznacza to, że kościół pochodził z wewnętrznych potrzeb i solidarności społeczności bez większego wsparcia finansowego ze strony władz. Uroczyste otwarcie odby ³ o siê 23 maja 1895 r. i spotkañ ³ o siê oko ³ o 5 tysiêcy wierzących, co wskazuje na ekspansję czeskiej wspólnoty reformowanej.

"My głosimy Chrystusa" umieszczono na froncie kościoła. Ta liczba jest niezwykle ważna z punktu widzenia historii kultury czeskiej: była to pierwsza czeska inskrypcja dostępna dla czeskiego budynku publicznego. W chwili jego umieszczenia był on symbolem nie tylko niezależności religijnej, ale także zaufania narodowego i prawa Czech do przestrzeni publicznej - ważnym gestem w erze, kiedy tożsamości narodowe były nadal intensywnie konfrontowane.

Po utworzeniu Czechosłowackiej Republiki w 1918 roku czeski chór reformowany stał się częścią czeskiego kościoła braterskiego Kościoła Ewangelickiego, który stał się wspólnym ciałem czeskich protestanckich wyznawców. Kościół zachował swoją pozycję kluczowej instytucji pierwszej czeskiej wspólnoty ewangelickiej w Brnie i używa jej w perspektywie długoterminowej, jak również w sąsiednim Czerwonym Kościele.

Architektura kościoła reprezentuje historyczny styl jej czasów - neorenesans - który stworzył budowę ponadczasowej elegancji. Lokalizacja u podnóża Špilberka, jednego z najbardziej znanych miejsc w Brnie, sprawia, że kościół jest łatwo dostępny i znaczący w strukturze miejskiej. Stoi tu nie tylko jako miejsce modlitwy, ale jako kulturalne i historyczne świadectwo okresu, kiedy czeskie społeczeństwo rozwijało się od wieków narodowej subordynacji i zyskało swój głos w krajobrazie miejskim.