kostel svatého Havla v Poříčí nad Sázavou Kościół

Kościół świętego Havla w Poříčí nad Sázavou należy do cennych czeskich budowli romańskich. Jest kościołem parafialnym tutejszej parafii rzymskokatolickiej i objęty jest ochroną jako zabytek kultury. Kiedy i w jakich okolicznościach powstał, nie wiemy, ponieważ brakuje źródeł pisanych. Przypuszcza się, że został zbudowany pod koniec dwunastego lub na początku trzynastego wieku.

Już z tego czasu pochodzi główna bryła kościoła. Tworzą ją prostokątna nawa, półkolista apsyda wschodnia, krypta pod prezbiterium i dwie wieże. Wieża północna zachowała się dziś tylko do wysokości nawy.

W roku tysiąc sześćset dwudziestym kościół spłonął. Po naprawie otrzymał nowy tynk z rysowanymi boniami, a wieża południowa zyskała cebulasty hełm. W roku tysiąc sześćset siedemdziesiątym siódmym został przebudowany w stylu barokowym, jednak zasadnicza przebudowa nastąpiła dopiero w latach tysiąc siedemset czterdziestym piątym do tysiąc siedemset pięćdziesiątego. Odbywała się ona pod patronatem Františka Václava, hrabiego z Vrtby, i jego żony Marie Anny, hrabiny z Klenové. Pierwotne wejście południowe zostało wówczas zamurowane i zastąpione obecnym wejściem zachodnim. Romańską emporę zastąpił barokowy chór muzyczny. Wykuto nowe wejście do krypty, a wokół niego powstały schody prowadzące do podwyższonego prezbiterium. W dziewiętnastym wieku drewnianą nadbudowę wieży południowej zastąpiła obecna nadbudowa kamienna w stylu kościołów alpejskich. W roku tysiąc dziewięćset czterdziestym ósmym na południowej ścianie odsłonięto pierwotny romański portal, który w roku tysiąc dziewięćset siedemdziesiątym pierwszym poddano restauracji.

Wnętrze ma jednolity barokowo-gotycki wystrój z drewna lipowego. Ołtarze, ambonę i oratorium wyrzeźbił rzeźbiarz Lazar Widemann. Ołtarz główny w apsydzie wschodniej zdobi obraz świętego Havla z roku tysiąc siedemset pięćdziesiątego, dzieło pilzneńskiego malarza Františka Luxa. Po bokach ołtarza stoją dwie grupy rzeźbiarskie. Przy świętym Liborze klęczy pokutnik, w którym, jak głosi podanie, przedstawił się sam Widemann. Żebrak przy świętym Janie Nepomucenie ma podobno rysy jego pomocnika Daniela Piláta z Poříčí.

W chórze znajduje się ponadto ołtarz Praskiego Jezuska oraz ołtarz świętej Anny z rzeźbami rzymskich żołnierzy, świętego Donata i świętego Teodora. Ambona na północnej ścianie nawy ma trzy płaskorzeźby. Przedstawiają one przypowieść o siewcy, koniec świata oraz ucieczkę Lota i jego żony z Sodomy. Pod amboną stoi cynowa chrzcielnica z roku tysiąc sześćset dwudziestego dziewiątego z czeskim napisem. Oratorium po południowej stronie nawy zdobią, oprócz dwóch aniołów, także ludzka głowa o trzech twarzach: młodzieńczej, męskiej i starczej. Symbolizuje ona bieg ludzkiego życia.

W wieży wiszą dwa dzwony z roku tysiąc sześćset siedemdziesiątego trzeciego. Większy nazywa się Havel, mniejszy Václav.