kostel svatého Josefa (Brno-město) Kościół

Kościół świętego Józefa przy brneńskiej ulicy Josefské był pierwotnie kościołem klasztornym franciszkanek, a później urszulanek. Od roku 2009 użytkuje go Kościół greckokatolicki.

Jego historia zaczyna się po szwedzkim oblężeniu Brna w roku 1643. Pierwotny wczesnobarokowy klasztor z kościołem stał wówczas poza murami miejskimi i ze względów strategicznych musiał zostać zburzony. Franciszkanki kupiły więc przy wsparciu rodu Ditrichštejnů grunty w pobliżu Měnínské brány. Mieszczańskie domy, które tu stały, stopniowo ustąpiły miejsca nowej budowli. Kamień węgielny położono 4 kwietnia 1651 roku, a kościół budowano w latach 1651 do 1653. Do roku 1658 na placu budowy jest poświadczony brneński budowniczy Paul Weinberger. Konsekrowano go dopiero w roku 1673, kiedy były już gotowe także zabudowania klasztorne. Konsekracji dokonał biskup Karel Druhý z Lichtenštejna-Kastelkornu.

W roku 1782 klasztor został zniesiony w ramach reform józefińskich, a cały zespół budynków przejęły urszulanki. W wygląd kościoła ingerowały tylko raz. Na początku dziewiętnastego wieku kazały urządzić całe wnętrze na nowo w stylu barokowo-klasycystycznym, a pracę powierzyły pracowni brneńskiego rzeźbiarza Ondřeje Schweigla.

W latach 1991 i 1992 na kościele pojawiły się wady statyczne, spowodowane drążeniem sztolni kanalizacyjnej i kolektora pod ulicą Josefskou. W roku 1994 kościół zamknięto, wnętrze opróżniono, a to, czego nie dało się usunąć, zabito deskami. Rok później rozpoczęło się zabezpieczenie statyczne i stopniowo naprawiono więźbę dachową oraz dach. W roku 2009 urszulanki podarowały kościół Kościołowi greckokatolickiemu, który w styczniu 2010 roku rozpoczął odnowę. Kościół odizolowano od wilgoci, wymalowano na nowo i doprowadzono do niego prąd, oświetlenie oraz nagłośnienie. Pierwsze nabożeństwo greckokatolickie odbyło się w nim 5 października 2014 roku. Później odnowiono cebulastą kopułę, a fasada w roku 2021 odzyskała swój pierwotny, surowy biały kolor. W gałce znaleziono dokumenty z epoki i złożono tam obok nich dokumenty współczesne. Renowacja wystroju wnętrza trwa nadal.

Jest to dość surowa wczesnobarokowa budowla halowa z kwadratowym prezbiterium. Główne wejście w fasadzie zachodniej ma piaskowcowe obramienie z pilastrami. Nad nim znajduje się przerwany fronton na wolutowych konsolach z herbami rodu Ditrichštejnů. Portal wieńczy edykuła z obrazem świętego Józefa z Dzieciątkiem Jezus. We wnękach po bokach dużego okna segmentowego stały kiedyś rzeźby świętej Klary i świętej Agnieszki Czeskiej, dzieło rzeźbiarza Jaroslava Vaňka. Podczas odnowy zostały usunięte. Szczyt zdobi para obelisków, a graniastą wieżę zwieńcza cebulasta kopuła pokryta blachą miedzianą.

Nawa ma sklepienie kolebkowe z listwami sztukateryjnymi, a prezbiterium sklepienie krzyżowe. Potężny chór z miejscami dla zakonnic podpierają graniaste filary.