Pohřební kaple Žarošských Kaplica

Kaplica pogrzebowa rodziny Žarošských stoi w Bučovicích w powiecie Vyškov, przy ulicy Vyškovská, niedaleko kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Należy do miasta.

Jej historia zaczyna się w roku 1693. Wtedy Michal Žarošský kazał zbudować po prawej stronie kościoła kaplicę pogrzebową poświęconą świętemu Michałowi. W roku 1711 przebudował ją mieszczanin Fabian Žarošský. Pierwotna kaplica przestała istnieć w roku 1826, gdy rozbudowywano kościół i likwidowano cmentarz. W jej miejscu powstał nowy, większy budynek z ołtarzem poświęconym świętemu Krzyżowi. Podczas rozbiórki starej kaplicy pod płytą nagrobną odnaleziono schody prowadzące do krypty z trumnami. Płyta z krypty rodzin Žarošských i Doležalów miała łaciński napis, według którego fundatorem był Jan Doležel, oraz datę 1733. W pierwotnym miejscu kazał w roku 1852 František Budík wznieść krzyż.

Dzisiejsza kaplica to murowany budynek w stylu empire, na planie prostokąta, z prostokątnie zamkniętym prezbiterium. Na jego zewnętrznej stronie znajduje się półokrągła nisza z trzema stopniami, gdzie dawniej stała grupa rzeźbiarska Trójcy Przenajświętszej. Fasadę zdobią lizeny, a w ścianach bocznych jest po jednym oknie w kształcie lunety. Fasada kończy się trójkątnym szczytem z owalnym oknem. Nad wejściem znajduje się gzyms wsparty na wolutowych konsolach, a nad nim oryginalna marmurowa tablica z roku 1693. Napis w dawnej czeszczyźnie przypomina, że kaplicę kazał wybudować dziesiątego sierpnia 1693 roku własnym kosztem zacny mąż Michal Žarošský, mieszkaniec miasteczka Bučovice, ku czci świętego Michała Archanioła, i że ma w niej spoczywać wraz ze swoim rodem. Na grzbiecie dachu siedzi drewniana wieżyczka, tak zwana sygnaturka. Wisiał w niej dzwon z łacińskim napisem „Chwała Bogu na wysokościach” i datą 1693. W czasie pierwszej wojny światowej został zarekwirowany.

Zabytkiem kaplica stała się w roku 1970, jednak ochronę zniesiono w roku 1977. W jej miejscu miały powstać garaże dla Korpusu Bezpieczeństwa Narodowego, lecz ich budowa nigdy nie doszła do skutku. W roku 1982 Kościół sprzedał kaplicę miastu, zanim zdążono ją zburzyć. Ta umowa okazała się później ważna. Kiedy w roku 2016 Kościół domagał się zwrotu kaplicy oraz dwudziestu sześciu hektarów gruntów, spór o nią nie powstał.

Zabytkiem kultury kaplica jest ponownie od roku 2008. Od roku 2010 trwa jej remont. Najpierw umocniono fundamenty, odwodniono je i zapewniono im wentylację, a mury ściągnięto stalowymi linami, aby pęknięcia nie powiększały się dalej. Potem przeprowadzono kompleksową rekonstrukcję.

Wewnątrz znajduje się dziś lapidarium dawnych płyt nagrobnych z okolicznych kościołów i cmentarzy. Najstarsza pochodzi z drugiej połowy piętnastego wieku, najmłodsza z roku 1733.