Vila Františka Maloty Willa

Vila Františka Maloty w Zlín jest jedną z najlepiej zachowanych willi wybudowanych w latach 1941-1943. Ta budowa architekta Vladimira Karfika stanowi eksperymentalną kombinację historycznych i nowoczesnych elementów architektonicznych.

Budynek został stworzony dla František Malota, który pracował jako dyrektor w Bata i jego żona Julia. Właściciel chciał rezydencji reprezentatywnej rodziny i pierwotnie w 1938 roku zwrócił się do architekta Františka Lydii Gahury. Ale jego projekt w duchu funkcjonalizmu był zbyt prosty dla budowniczego. Projekt został zaproszony przez Vladimír Karfík, z którego właściciel poprosił o wdrożenie w stylu porno z elementami typowymi dla Zlín. Willa znajduje się w dzielnicy mieszkalnej Lazy na północnym stoku w pobliżu lasu. Pozwolenie na budowę wydano 23 kwietnia 1941 r., a zatwierdzenie zostało przyznane 15 maja 1943 r.

Dzięki lokalizacji na stoku ulica jest dwupiętrowa, a fasada ogrodowa trzypiętrowa. Konstrukcja składa się z dwóch podstawowych materiałów. Większa część południowa służyła jako mieszkanie męża, natomiast mniejsza część północna była przeznaczona do garaży i pomieszczeń dla personelu, które miały własną bieżnię i schody. Budynek jest pokryty dachem siodłowym z walmami i charakterystycznymi kominami zainspirowanymi tak zwanymi domami prerii Franka Lloyda Wrighta.

Fasada jest obsługiwana nietypowo przy użyciu dwuwarstwowego cementu wapniowego. Górna warstwa została zmodyfikowana przez szeroki grzebień, tworząc prążki i plastikową powierzchnię. Symetria elewacji jest zakłócana przez rosnące elementy, takie jak risalit jadalni i rekreacji lub dachy tarasu na południowym froncie. Wyjątkowymi szczegółami są narożne okna laminowane i świetliki częściowo osadzone w murze.

Wnętrze parteru otwiera salę reprezentacyjną z drewnianymi zaokrąglonymi schodami. Wspólne obszary składają się z owalnej jadalni, salonu z kominkiem i biblioteki. Pomieszczenia te są połączone drzwiami przesuwnymi, które pozwalają na stworzenie pojedynczej przestrzeni o powierzchni przekraczającej 100 metrów kwadratowych. Przestrzeń jest uzupełniona zadaszonymi i otwartymi tarasami i oknami narożnymi. Na podłodze znajdują się dwie sypialnie z garderobą, budoir i spa z dostępem do balkonów do ogrodu, a ulica jest zorientowany pokój gościnny. W piwnicy znajdują się udogodnienia techniczne, magazyny, mieszkanie kierowcy i salon przeznaczony do rekreacji lub jako sala taneczna z bezpośrednim dostępem do ogrodu. Na parterze znajdują się dwie pokojówki.

Wnętrze zachowało oryginalne elementy, takie jak wbudowane meble biblioteczne, drewniane pokrycia ścienne, obudowy, podłogi fryzowe i okna z marmurowymi płytkami. Pierwotny projekt obejmował odkryty basen, który później został odwołany.

Państwo Malot mieszkali w domu do 1950. František Malota został już wydany z firmy do socjalizacji w marcu 1946. Został aresztowany w czerwcu 1951 roku i skazany na sześć lat w 1954 roku. Jego własność została skonfiskowana, a połowa willi stała się własnością państwa. Druga połowa, należąca do Julii Malot, została dobrowolnie przeniesiona do państwa w 1959 roku. Po konfiskacie od 1951 r. w budynku założono dom dla dzieci, gdzie w pewnym czasie przebywało do 51 dzieci. Później obiekt zmienił charakter w rodzinny dom.

W 1991, połowa domu została zwrócona siostrzenicy Julii Malot jako restytucja. Część ta została następnie zakupiona przez władze regionalne w Zlín w 2006 r., podczas gdy druga połowa pozostała własnością miasta. W lutym 2007 roku willa została uznana za zabytek kultury. W okresie od kwietnia do listopada tego samego roku nastąpiło całkowite odnowienie, w którym zewnętrzna powierzchnia została przywrócona do pierwotnego stanu, w tym lekki gips w paski.

Podczas odbudowy doszło do kilku interwencji strukturalnych. Obszary gleby zostały dostosowane do pokoi z łazienką i magazynem. Garaż na parterze został przekształcony w gabinet, kuchnię i jadalnię. Biblioteka została zmieniona na biuro dyrektora Instytutu i salon z jadalnią dla dzieci. Okno zostało niedawno zainstalowane w jadalni, która była w pierwotnym projekcie, ale nie została wdrożona. Dawny taras został przystosowany do ogrodu zimowego. Obecnie w domu znajduje się 16 dzieci podzielonych na dwie rodziny, a były apartament kierowcy służy jako oddzielne mieszkanie wyjściowe.

Vila Františka Maloty jest cennym świadkiem architektury II wojny światowej i losu ludzi związanych z rozwojem Zlína. Jego zachowane wnętrze i eksperymentalne wnętrze stanowią ważny punkt dla wszystkich zainteresowanych nowoczesną architekturą. Polecamy zwiedzanie tego pomnika jako przykład unikalnego połączenia czasu funkcjonalnego i indywidualnych wymagań konstruktora.