zámek Chrámce Pałac

Zamek Chrámce stoi we wsi Chrámce, będącej częścią gminy Skršín w okolicach Mostu. To klasycystyczna budowla w rękach prywatnych, wpisana na listę zabytków kultury. Zamek stoi na wzniesionym skalnym podłożu, dlatego jest naturalną dominantą wsi. Ponieważ został zbudowany bezpośrednio na skale, nie ma piwnic.

Jego początki sięgają czternastego wieku, kiedy powstała tu gotycka twierdza. Pierwsza pisemna wzmianka pochodzi z roku 1381. Wówczas tutejszą rycerską twierdzę posiadał Jan de Kystern. Później zmieniali się tu Jíra Vchynský z Vchynic oraz ród z Černčic. Dziedziczka Hedvika z Chrámců wniosła majątek w posagu Pavlowi Šavelowi z Vlkové. W latach 1570–1571 twierdzę przebudowano na renesansowy zamek.

W siedemnastym i osiemnastym wieku Chrámce należały do Rejskich z Dubnice, a następnie do Zessnerów ze Spitzenbergu. W roku 1767 kupił je hrabia Josef Leopold d'Elbeuf, który wyemigrował do Austrii przed rewolucją francuską. To właśnie on kazał w latach 1795–1805 przebudować zamek do dzisiejszej postaci. Renesansowe jądro i pozostałości gotyckiej twierdzy na parterze zachowały się, ale pierwsze piętro zostało całkowicie przebudowane w duchu klasycystycznym.

Najstarszą część tworzy renesansowe jądro z czterema sklepionymi pomieszczeniami, o murach obwodowych grubych mniej więcej sto dwadzieścia centymetrów. W sieni wejściowej niskie, płaskie sklepienia podtrzymują dwie renesansowe kolumny. Na piętrze natomiast widać dążenie do tego, by otworzyć pomieszczenia mieszkalne na słońce.

Od roku 1864 zamek należał do rodu Chotków. Zajmowali się oni głównie budynkami gospodarczymi. Rozszerzyli park wokół całego zamku, dzięki czemu oddzielili działalność gospodarczą od części mieszkalnej, oraz wybudowali spichlerz dla potrzeb rolniczych. Później majątek nabyli Kurchbergerowie z Pragi, a udziały w nim mieli także Čermákowie.

Po okupacji Sudetów zamek został czeskim właścicielom odebrany i przekazany Rzeszowemu Urzędowi Pocztowemu. W roku 1949 majątek został znacjonalizowany, a Państwowe Gospodarstwo Rolne Most wykorzystywało zamek jako obiekt rekreacyjny. Podczas remontu w latach 1972–1974 wielka sala otrzymała nowy fresk w miejsce zniszczonego, a w holu wejściowym powstał kominek na miejscu pierwotnego renesansowego. Jednocześnie jednak zniknęły stare piece kaflowe.

Od roku 1994 zamek w ramach restytucji wrócił do pierwotnych właścicieli. Ich rodzina od roku 1996 prowadzi gospodarstwo na przyległym majątku w programie rolnictwa ekologicznego. Na przełomie lat 1997 i 1998 zamek dostał nowy dach, po czterdziestu latach naprawiono zegar zamkowy, a remontowi poddano również spichlerz.