zámek Luka nad Jihlavou Pałac

Zamek w Lukách nad Jihlavou to dwukondygnacyjna barokowa budowla na prawym brzegu rzeki Jihlavy. Pierwotny zamek powstał pod koniec szesnastego wieku, obecny wygląd uzyskał w osiemnastym wieku. Od roku tysiąc dziewięćset siedemdziesiątego drugiego jest chroniony jako zabytek kultury.

Przez długi czas uważano, że zamek poprzedzała twierdza. Wspomina o niej umowa kupna z roku tysiąc pięćset osiemdziesiątego czwartego, w której synowie Jana Zahrádeckiego ze Zahrádek sprzedali Luka bogatemu mieszczaninowi z Jihlavy, Matoušowi Grünowi ze Stürzenberka. Badania pokazały jednak, że twierdza nie ma związku z zamkiem. Stała najprawdopodobniej za kościołem świętego Bartłomieja na lewym brzegu rzeki. Pod dzisiejszym zamkiem natomiast zachowały się pozostałości ówczesnego browaru.

Zamek wyrósł więc w nowym miejscu, na łagodnym wzniesieniu przy dawnym korycie rzeki. Za jego założyciela uważa się właśnie Matouša Grüna. Prawdopodobnie był to myśliwski pałacyk albo twierdza wojskowa. Karel Grün stracił majątek za udział w powstaniu stanowym. Pod koniec wojny trzydziestoletniej, gdy Luka należały do Collaltów z Brtnic, zamek i browar zostały zniszczone i spalone przez Szwedów. Collaltowie mieszkali w Brtnicy i niezbyt dbali o Luka, więc zamek aż do początku osiemnastego wieku popadał w ruinę.

W roku tysiąc siedemset jedenastym dobra kupił starosta krajowy z Jihlavy, Jan Kryštof Říkovský z Dobrčic, i rozpoczął odbudowę. Przypomina o niej jego herb nad oknem północnej fasady. Widnieje na nim biały bocian, który w uniesionej prawej nodze trzyma złoty kamień. Ten motyw stał się później godłem Luk nad Jihlavou.

Rozstrzygająca była bardzo kosztowna przebudowa w latach tysiąc siedemset trzydziestym dziewiątym do tysiąc siedemset czterdziestego siódmego, przeprowadzona za Maxmiliána Oldřicha z Kounic. Uczestniczyli w niej budowniczy Václav Petruzzi, kamieniarz Václav Winter, mistrz ciesielski Josef Reiter oraz sztukator Giovanni Battista Ricca. Powstał trzytraktowy budynek z mansardami na poddaszu. Między bocznymi skrzydłami wstawiono balkon z kolumnadą, na którym znajdował się ogród zimowy. Zniknął on na początku dwudziestego wieku i wtedy też powstała sztukateryjna dekoracja głównych schodów.

W roku tysiąc siedemset sześćdziesiątym ósmym dobra kupili Widmannowie i posiadali je aż do roku tysiąc dziewięćset czterdziestego piątego. W roku tysiąc osiemset trzydziestym czwartym założyli rozległy park zamkowy w stylu angielskim o powierzchni dziewiętnastu hektarów, który zachował się do dziś. Za ich panowania przez Luka biegła także linia kolejowa z Jihlavy do Brna. Z powodu jej budowy zmieniono bieg koryta rzeki i przed zamkiem powstała przestronna wolna przestrzeń.