Fryštát Zamek

Zamek frysztacki wznosi się na skarpie nad potokiem Mlýnka, niedaleko brzegów śląskiej rzeki Olzy, na samym skraju historycznego centrum Karwiny. Położeniem na skalistym wzgórzu i dostojnym wyglądem opowiada historię ponad siedmiu stuleci dziejów Europy.

Początki zamku sięgają końca XIII wieku. Od 1290 roku teren należał do nowo powstałego Księstwa Cieszyńskiego, którym władał książę Mieszko I z cieszyńskiej linii Piastów. Pierwotna osada leżała niżej nad Olzą i cierpiała z powodu częstych powodzi, dlatego kilka kilometrów dalej, w bezpieczniejszym miejscu, powstał nowy ośrodek. Stopniowo ukształtował się tu zespół: gotycka kaplica w stylu gotyku śląskiego (wzorowana na starszej kaplicy w Raciborzu), kamienno-drewniana siedziba książęca z salą reprezentacyjną oraz budynki gospodarcze. Całość chroniły mury i fosa. Książę Mieszko był sojusznikiem króla czeskiego Wacława II i teściem jego syna Wacława III.

W XIV wieku zamek był stopniowo przebudowywany. Ważna była przebudowa przed 1377 rokiem za księcia Przemysława I Noszaka, który zastąpił drewniane budynki murowanymi i wyposażył zamek w czarną kuchnię, zbrojownię i tarasy obronne. Północną stronę siedziby przecinał gotycki kryty korytarz.

Przełomem był rok 1412, gdy książę Bolesław I poślubił Eufemię mazowiecką, siostrzenicę założyciela dynastii Jagiellonów. Eufemia otrzymała zamek jako lenno wianne i zaczęła przebudowywać go na rezydencję. Kazała wznieść nowe skrzydło kuchenne, a do pierwotnej kaplicy zamkowej dobudowała gotycką kaplicę św. Anny, dzięki czemu powstał kościół na planie krzyża łacińskiego. W północnej kaplicy kościoła odkryto w 2011 roku gotyckie malowidła, zapewne z XV wieku, ze scenami z życia świętej Katarzyny i świętej Barbary. Gdy Eufemia owdowiała w 1431 roku, przeniosła się tu z Cieszyna i wychowała tu swoje dzieci.

Jej syn Bolesław II objął rządy w 1447 roku i panował do 1452 roku. Zamek był wówczas rozległy i okazały, a książę prowadził tu wspaniały dwór. Spośród jego potomków wyróżnił się książę Kazimierz II, który w latach 1460–1477 rządził stąd państwem frysztackim i był sojusznikiem króla czeskiego Władysława II. Po wielkim pożarze w 1511 roku kazał odbudować siedzibę w stylu renesansowym.

Od 1327 roku księstwo wraz z zamkiem było lennem Korony Czeskiej. Ostatnim frysztackim Piastem był książę Fryderyk Kazimierz; po jego śmierci Frysztat na stałe oddzielił się od Księstwa Cieszyńskiego. Do połowy XX wieku zamek tworzył jedną całość; później podzielono go na zamek książęcy i kościół parafialny, które dziś są odrębnymi obiektami.