Kostel svatého Vavřince (Těrlicko) Kościół

Na wzgórzu Kościelec w Cierlicku stoi kościół pod wezwaniem świętego Wawrzyńca. Miejsce to od dawna ma szczególne znaczenie: według tradycji już w XI wieku stała tu pogańska świątynia, którą w XIII wieku miano przekształcić w chrześcijański kościół z trwałego materiału. O wczesnych dziejach świątyni nie mamy szczegółowych informacji. Przypuszcza się, że kościół zbudowano w okresie reformacji, jednak kiedy dokładnie i w jakich okolicznościach, pozostaje niepewne. W 1654 roku, gdy ostatni protestancki duchowny Jakub Sandaly musiał opuścić to miejsce, zniszczył wszystkie dokumenty kościelne. Bez tych zapisów faktów nie da się zweryfikować.

Najbardziej znany moment z dziejów nowożytnych wiąże się z rokiem 1683. Według miejscowej tradycji w czasie odpustu ku czci świętego Wawrzyńca, patrona kościoła, obok Kościelca przeciągały wojska polskiego króla Jana Sobieskiego idące na odsiecz oblężonemu Wiedniowi. Kolejne lata przyniosły jednak kościołowi upadek. Budynek był wielokrotnie okradany, a jego stan stale się pogarszał. Najpierw trzeba było zbudować osobną dzwonnicę, do której przeniesiono dzwony. Później dzwonnicę tę powaliła wichura.

Odnowa nastąpiła dopiero w XIX wieku. Po długich negocjacjach budowę nowego kościoła zlecono w 1889 roku budowniczemu Johnischowi z Cieszyna. Całkowity koszt wyniósł 13 000 złotych reńskich. Środki przekazali zarówno parafianie, jak i znane osobistości – cesarz Franciszek Józef I, arcyksiążę Albrecht, kardynał Kopp, hrabia Larisch oraz księża Onderek i Potiorek. Budowę ukończono, a kościół uroczyście poświęcono 16 sierpnia 1891 roku. W kościele znajduje się obraz świętego Wawrzyńca z 1659 roku.

Najcenniejszym dziełem sztuki związanym z kościołem jest Madonna z Cierlicka, obraz przeniesiony tu w 1962 roku z rozebranego kościoła Świętej Trójcy. Podczas konserwacji spod przemalowań i ozdób wyłoniło się późnogotyckie malowidło na desce z około 1500 roku. Według analizy stylistycznej jego autor wywodził się prawdopodobnie z kręgu wrocławskiego mistrza Jakoba Beinharta. Ostatecznie powstały dwa odrębne dzieła – oryginalne gotyckie malowidło na desce oraz kopia obrazu wotywnego w postaci z XIX wieku z oryginalnymi aplikacjami. Do kościoła wróciła właśnie ta kopia.

Losy Cierlicka odcisnęły piętno także na kościele. W latach 60. XX wieku, gdy budowano zbiornik Cierlicko, zalano część doliny Stonawki wraz z centrum Cierlicka Górnego. Stał tam również parafialny kościół Świętej Trójcy. Ostatnie nabożeństwa odprawiono w nim 11 lutego 1962 roku, a 30 maja 1962 roku kościół wysadzono. Niektóre cenne przedmioty przeniesiono do kościoła świętego Wawrzyńca, który stał się w ten sposób nowym kościołem parafialnym dla miejscowych wiernych.

Dziś kościół jest miejscem żywej tradycji. W 1991 roku obchodzono tu 100. rocznicę poświęcenia. Co roku odbywa się tu odpust w uroczystość świętego Wawrzyńca, gdy miejscowi i przyjezdni wierni gromadzą się, by uczcić patrona kościoła i jego bogatą historię.