Budovy Sdružení projektových ateliérů Budynek administracyjny

Witamy w jednej z najbardziej fascynujących i dyskutowanych części Pragi 2. Zatrzymaj się na chwilę, weź oddech i patrz przed siebie. Stoisz przed kompleksem, który na pierwszy rzut oka działa jako odważny matematyczny eksperyment w przestrzeni miejskiej. Są to budynki Stowarzyszenia Projektu Studio, ale wielu z nas zna je pod znacznie potężniejszymi nazwami, takimi jak Prager Craps czy Emauza Administration. Poczuj tę niezwykłą atmosferę, gdzie ścisła geometria spełnia historię Nowego Miasta. To miejsce sprawia, że myślisz o tym, jak miasto rośnie, jak się zmienia i jak architektura może wpływać na nasze postrzeganie przestrzeni.

Cofnijmy się teraz razem w czasie, aby zrozumieć, dlaczego te budynki stoją tutaj i jaki był ich pierwotny cel. Aby zrozumieć teraźniejszość, musimy poznać przeszłość i to jest bardzo dramatyczne w tym miejscu. Zanim linie nowoczesnych kostek zostały narysowane tutaj, to miejsce wyglądało zupełnie inaczej. Był browar Na Slovany i kino, które były miejscami spotkań i codziennego życia mieszkańców Pragi. Jednak wszystko zmieniło się w jeden tragiczny dzień, czyli 14 lutego 1945 roku. Wtedy nalot uderzył w ten obszar, co całkowicie zniszczyło browar i kino. Wszystko co zostało to szczątki i pustka w tkance miasta. To ta bolesna stypa z II wojny światowej stworzyła przestrzeń dla czegoś zupełnie nowego.

Wiele lat później, w 1966 roku, w siedzibie Stowarzyszenia Studiów Projektu ogłoszono konkurs architektoniczny. Celem było stworzenie przestrzeni dla Praskiego Instytutu Projektu, miejsca, w którym zostaną zaprojektowane przyszłe twarze stolicy. Architekci Karel Prager i Jiří Kadeřábek otrzymali zadanie. Ich wizja była radykalna i nowoczesna. Prace budowlane rozpoczęły się w 1968 r., w czasie, gdy w architekturze poszukiwano nowych sposobów wyrażenia postępu i wydajności. Mimo że projekt został ukończony w 1973 r., musiał zostać zrealizowany w formie obniżonej, zanim cały kompleks został oficjalnie zakończony w 1974 r.

Teraz, proszę, zwróć pełną uwagę na to co widzisz tuż przed sobą. Spójrz na ogólny skład budynków. Zauważ niesamowitą regularność. Cały kompleks jest zaprojektowany w ścisłej sieci kwadratowej sześć razy sześć. Ta matematyczna precyzja nie jest przypadkowa. Karel Prager chciał wdrożyć ideę pionowego miasta w tym kompleksie. Pomyśl o tym jak o małym miasteczku, w którym funkcje i przestrzenie nie tylko poruszają się ramię w ramię, ale także o warstwach nad sobą, aby zmaksymalizować przestrzeń i zoptymalizować przepływ ludzi. Spójrz na fasadę i zobacz jak te obiekty się ze sobą komunikują. Są to zasadniczo duże jednostki geometryczne, które tworzą własny wewnętrzny świat, oddzielony od chaosu otaczających ulic.

Kiedy się rozejrzysz, pomyśl, jak się czujesz z tą architekturą. Czy to poczucie stabilności, porządku, czy być może trochę rygoru? O to w tym wszystkim chodzi. To architektura, która nie próbuje się dopasować, ale chce zdefiniować nowy standard. Karel Prager był wizjonerem, który postrzegał budynki jako maszyny do pracy i tworzenia. Wraz z Jiří Kaderábką stworzyli przestrzeń, która miała być funkcjonalna, nowoczesna i wychodząca z tradycyjnych pomysłów na budynek administracyjny.

Głównymi osobowościami tego miejsca są ci dwaj architekci, którzy ośmielili się przenieść tak ścisłą geometrię do historycznego centrum Pragi. Ich praca tutaj pozostaje pomnikiem ery wiary w rozsądne planowanie i w moc architektury do zmiany społeczeństwa. Obecnie budynki nie służą już oryginalnej instytucji budowlanej, ale stały się siedzibą Instytutu Planowania i Rozwoju Stolicy Pragi. Jest zatem bardzo symboliczne, że to właśnie tutaj, na obszarze zaprojektowanym jako model pionowego miasta, dziś cała Praga zdecyduje, jak będzie wyglądać w przyszłości.

Chcę was zabrać do czegoś, czego nie widzicie od pierwszego wejrzenia, ale to tworzy fascynujący kontrast z tym, co widzicie nad głową. Jest jeden sekret, który łączy nowoczesne kostki ze starożytną historią. Mimo że nalot z 1945 roku zniszczył prawie wszystko, coś pozostało w ziemi. Jeśli dotrzesz do piwnicy sali B, znajdziesz się w jedynej części oryginalnego browaru na Slovany. Jest to niesamowity kontrast, że pod ścisłą, nowoczesną strukturą sześć razy sześć nadal oddychać stare piwnice browaru. To jak nowoczesna architektura Prager Cube przytula się i chroni ostatnie pozostałości z przeszłości, które kiedyś zostały zniszczone przez wojnę. Ta stałość czyni Pragę tak wyjątkową.

W 2017 roku obszar ten otworzył się jeszcze bardziej dla społeczeństwa dzięki stworzeniu centrum architektury i urbanistyki. Było tak, aby architektura i sposób, w jaki żyjemy w mieście mogły być dyskutowane otwarcie i otwarcie. To centrum jest pomostem wśród ekspertów, którzy nadal pracują w budynkach, a ty, odwiedzający, którzy przyjeżdżają tu podziwiać lub kwestionować tę niekonwencjonalną przestrzeń.

Jeśli spojrzycie na te budynki ponownie, spróbujcie je postrzegać nie tylko jako kompleks administracyjny, ale jako dialog między różnymi epokami. Tutaj widzicie tragedię 1945 roku, ambicje lat 60. i 70. oraz obecne podejście do planowania nowoczesnego miasta. Wszystko jest wstawione do jednej sieci, która uczy nas szukać porządku w chaosie.

Wyobraź sobie, jak to jest pracować w takim środowisku. Jak geometria wpływa na myślenie ludzi, którzy projektują przyszłą twarz Pragi? Być może ten rygor inspiruje ich do znalezienia nowych, śmiałych rozwiązań.

Skoro już znasz historię tego miejsca, sugeruję, żebyś powoli przechodził przez ten obszar. Spróbuj zatrzymać się pod różnymi kątami i zobaczyć jak zmienia się perspektywa tych kostek. Zauważ, jak budynki tworzą wewnętrzne przestrzenie i co do nich czujesz. Czy to miejsce cię wita, czy raczej trzyma na dystans? Każdy z nas widzi kości Pragera inaczej i o to właśnie chodzi w ich mocy.

Dziękuję za zatrzymanie się w tym wyjątkowym kompleksie na chwilę. Mam nadzieję, że ten widok za kulisami pomógł ci lepiej zrozumieć to, co widzisz. Teraz masz miejsce w domu. Zbadaj go, dostrzeż jego rytm, i niech idea pionowego miasta dryfuje. Życzę przyjemnej dalszej podróży do Pragi i wielu innych odkryć na jej ulicach. Do widzenia.