Kašna se sochou svatého Josefa na Karlově náměstí Fontanna

Witamy na środku Placu Karola, gdzie pulsuje serce Nowego Miasta. Stoisz przed pomnikiem, który na pierwszy rzut oka wydaje się skromny, prawie wąski między ogromnymi platynowymi alejami i płynącym ruchem, ale w jego kamiennym ciele leży historia jednego z najbardziej tragicznych momentów przeszłości Pragi. Patrz przed siebie. Widzicie barokową fontannę, której centralnym elementem jest kolumna zarazy - ciemny, wiążący filar zarazy, który powstaje z basenu jako cichy świadek czasu, kiedy pamięć nie uspokoiła się tu od wieków.

Teraz, gdy założyliście słuchawki, spróbujcie przesunąć dźwięk teraźniejszości. Zauważ kształt kolumny. To prosty, kwadratowy słup kamienia, bez przedekorowania, który nosi się na szczycie posągu. To ten posąg, posąg św. Józefa z Jezusem w uściskach i aniołach, przyciąga wygląd i nadaje temu miejscu artystyczną wagę. Jest to dzieło rąk Mateja Václava Jäckela, rzeźbiarza Lužický, którego muł zyskał szacunek nawet dla najbardziej wymagających zakaterów w Pradze. Posąg wykonany jest z zarazy, tj. brązu, a w świetle słonecznym świeci ciepłym, brązowym złotym tonem, który doskonale kontrastuje z zimniejszym, szarym kamieniem filaru i basenu.

Wróćmy teraz w 1680. Praga nie znała dzisiejszej elegancji. Ulice były wąskie, nieczyste, a miasto zostało wciągnięte w chorobę, na którą nie było ani proszku uzdrawiającego, ani modlitwy, aby zagwarantować zbawienie. Plaga rozprzestrzeniła się jak ciemna chmura. W tle mówi się o około 6000 ofiarach. Sześć tysięcy mieszka w jednym mieście w ciągu kilku miesięcy. To była katastrofa nie tylko demograficzna, ale także duchowa. Ludzie umierali w rodzinach, wszystkie ulice wymarły, cmentarze nie mogły nadążyć za zmarłymi. Ktokolwiek mógł, pobiegł do wiosek, którzy nie mogli, czekał na los.

I tak jak epidemia zaczęła się wycofywać, kiedy strach przed wąskimi uliczkami zaczął powoli wracać do normalnego rytmu, obietnica narodziła się w Pradze. Obywatele, radni, Kościół - wszyscy, którzy przeżyli - poczuli ogromną wdzięczność za zakończenie choroby. Wierzący w tamtych czasach nie szukali przyczyn w bakteriach, szukali ich w woli Boga i zasłużyli. I tak w 1697 roku, siedemnaście lat po zakończeniu zarazy, narodziła się idea zbudowania pomnika. Nie jako grób, ale jako modlitwa wdzięczności, ukoronowana kamieniem i wszystkim.

W latach 1697-1698 posąg został stworzony. Matěj Václav Jäckel, mistrz, który mógł wyciągnąć życie z brązu, stworzył rzeźbę, w której św. Józef trzyma małego Jezusa. To scena pełna czułości, opieki rodzicielskiej i ochrony. Aniołowie wokół nich to nie tylko dekoracje, są posłańcami, opiekunami, symbolami niebiańskiej pomocy, o którą modliła się Praga. Zauważcie szczegóły, które widzicie: jak Jäckel złapał fale ubrań, jak delikatnie leży dziecko w rękach ojca, jak anioły z łatwością wiszą wokół kolumny. Jest to ostateczny kawałek czeskiego baroku, dynamiczny, ale głęboko spokojny. I jest to, jak stwierdza rekord historyczny, najstarsza rzeźba do dekoracji tego miejsca. Przed nią były inne rzeźby, inne pomniki, ale ten pozostał tutaj jako pierwszy w kolejce, aby przypomnieć nam dzisiaj historię placu.

Rok 1698 przyniósł następnie ukończenie całej fontanny. To nie był tylko słup z posągiem. Basen został zbudowany, w którym woda pływała, a całość była wykorzystywana jako fontanna publiczna - źródło wody dla otoczenia, zamiast spotkania, ale przede wszystkim stały wyraz wdzięczności. Woda w baroku była symbolem życia, czystości, oczyszczenia. Płynął z węży do kamiennego pojemnika, zabrał pył i niepokój, a ludzie wylali wodę z niego do garnków do gotowania, picia, do życia. Dzisiaj woda w basenie krąży, mimo że nikt już nie pije. Ale dźwięk kapanie i szelest jest nadal ten sam - muzyka, która przypomina nam, że życie trwa.

Teraz przyjrzyj się kamiennemu filarowi. Jeśli spojrzycie na jego powierzchnię, zobaczycie oznaki czasu. Erozja, mech w rowkach, może nawet ślady napraw z ubiegłego wieku. Architekci tej fontanny pozostają nieznani. Nie wiemy, kto zaproponował układ basenu, kto obliczył ciśnienie węży, kto wybrał rodzaj kamienia. Ale wiemy, kto przyłożył tu twarz. Matěj Václav Jäckel. Był rzeźbiarzem z Luzackiego, regionu, który dał czeskiemu krajowi wielu utalentowanych mistrzów. Jego praca tutaj nie jest odizolowana. Jego ręka stworzyła posągi na moście Karola, w kościele św. Mikołaja na Malá Strana, w wielu innych świątyniach w Pradze. Ale ten posąg św. Józefa jest jednym z tych, którzy stoją swobodnie pod otwartym niebem, narażeni na deszcz, śnieg, słońce i wygląd tysięcy ludzi dziennie.

Interesujący fakt, który może was zaskoczyć: chociaż fontanna wygląda jak nierozłączne części placu, nie jest to pierwotna pozycja w sensie absolutnym. Charles Square przeszedł przez masywną rekonstrukcję w XIX i XX wieku. Nowy ratusz, przed którym stoicie został odbudowany, ulice się rozprzestrzeniły, tory tramwajowe rozciągnęły się przez kłusownictwo. Fontanna została przeniesiona, rozebrana, przechowywana i ponownie zmontowana. Fakt, że stoi tu dziś w formie, którą widzicie, jest dowodem na troskę o zabytki i szacunek dla historii. W 1998 roku umieszczono ją na liście zabytków kultury Republiki Czeskiej, która zapewnia jej ochronę prawną, ale wiemy, że prawdziwą ochroną jest zatrzymanie się, spojrzenie w górę i zrozumienie tego, co widzą.

Stoisz przed pomnikiem łączącym dwa samoloty. Jeden poziom bólu i straty - 6000 ofiar, puste domy, żal matek i młodych. I drugi poziom nadziei, wiary i piękna sztuki. Św. Józef, obrońca rodzin, patron umierających, który po cichu niesie ciężar odpowiedzialności, wydaje się być idealnym patronem miejsca, gdzie życie i śmierć spotykają się w najbardziej niepokojącej formie. Jezus w swoich ramionach jest nie tylko synem Bożym, jest symbolem przyszłości, która rodzi się z ruin przeszłości. Potem aniołowie szepczą, że nawet w najciemniejszą noc jest ktoś, kto trzyma rękę nad miastem.

Teraz, gdy doświadczyłeś tego miejsca nie tylko oczami, ale sercem, możesz patrzeć dalej. Za twoimi plecami, masz ogromny budynek New Town Hall z jego wieży, gdzie kiedyś dzwony brzmiały ostrzec, radować się, smutek. Macie przed sobą plac, który był kiedyś rynkiem, potem park, dziś jest to mieszane miejsce na spacery, sporty i spotkania. Platanus aleje, które dają cień w lecie zostały posadzone znacznie później, w XIX wieku, ale teraz należą nierozłącznie do tego miejsca. Ich korony cienią fontannę, chroniąc ją przed nadmiernym słońcem i deszczem.

Zróbmy krok dalej w twojej wyobraźni. Wyobraź sobie, że w 1698 roku, w dniu odkrycia, ludzie z Baroquas przyszli tu w ubraniu, w piórach i kapeluszach. Książęta, mieszkańcy miasta, rzemieślnicy, kobiety z dziećmi w ochronie. Wszyscy cicho, głowy w dół, modląc się o koniec zarazy. Woda w fontannie skoczyła do kamienia po raz pierwszy, dźwięk był nowy, czysty, obietnica przyszłości. A posąg św. Józefa w blasku słońca świecił jak nowa moneta, jak nadzieja rzucona w brąz.

Dziś, wieki później, możesz położyć rękę na zimnym kamieniu basenu. Poczujesz pragnienie przeszłości, ale także fortecę, z którą to miasto zawsze powstało. Fontanna z posągiem św. Józefa to nie tylko kawałek kamienia i metalu. Jest to książka otwarta na stronie, która mówi: "Byliśmy tu, cierpieliśmy, przeżyliśmy, i podnieśliśmy pamięć tak, że wy, którzy przyszliście po nas, będziecie wiedzieć, że możecie pokonać nawet najciemniejszy czas"

Dziękuję, że wpadłeś i posłuchałeś. Zanim wyjdziecie, zajrzyjcie ponownie w anioły u stóp kolumny. Ich twarze, nawet jeśli zniszczone przez czas, nadal wyrażają pokój. A potem patrz w twarz św. Józefa. Jest wyrażany przez mądrość, cierpliwość, ciszę. To twarz, która widzi pokolenia pojawiające się i odchodzące. Jesteś jednym z nich. To prowadzi do tej historii. Niech droga prowadzi Cię bezpiecznie, czy idziesz w kierunku Vltava, do Vysehrad, czy tylko do domu do mieszkania w okolicznych domach. Żegnaj, i niech Charles Square zawsze przyjmuje cię z spokojnym sercem.