Kostel svatého Štěpána v Kouřimi Kościół

Kościół świętego Szczepana jest główną dominantą rynku w Kouřimiu i całego miasta. To późnogotycka budowla, która mimo wielu pożarów zachowała się niemal w pierwotnej postaci. Kościół wraz z przylegającą dzwonnicą jest zabytkiem kultury.

Kościół powstał prawdopodobnie na miejscu starszej romańskiej świątyni z czasów sprzed założenia miasta. Nowa budowla rosła razem z miastem w latach sześćdziesiątych trzynastego wieku jako trzynawowa bazylika w tak zwanym stylu burgundzkim. W średniowieczu działało tu wiele wybitnych osobistości. Byli wśród nich Jakub, kapelan króla Wacława Drugiego, następnie Konrad z Písku, pisarz cesarzowej Elżbiety Pomorskiej, uczeni Křišťan z Prachatic i Štěpán z Pálče, a także Jan Vinkler, pisarz Zygmunta Luksemburskiego.

W kwietniu tysiąc czterysta dwudziestego pierwszego roku Kouřim zajęli husyci praescy, a kościół na prawie dwieście lat stał się utrakwistyczny. O tutejszym bractwie literackim przypominają dwa znaczące śpiewniki: późnogotycki graduał z roku tysiąc czterysta siedemdziesiątego oraz renesansowy kancjonał adwentowy z roku tysiąc pięćset osiemdziesiątego pierwszego. Po roku tysiąc sześset dwudziestym drugim kościół ponownie stał się katolicki, a dziekan Šimon Eustach Kapihorský przy pomocy wojska całkowicie zrekatolicyzował miasto.

Kościół wielokrotnie nawiedzały pożary, po raz pierwszy w roku tysiąc trzysta trzydziestym czwartym. Najbardziej niszczący był pożar w roku tysiąc sześćset siedemdziesiątym. Zawaliło się wówczas sklepienie nawy głównej, spłonęły wieże wraz z mostem łączącym, dachy i większość gotyckiego wyposażenia. Kouřim, zniszczony wojną trzydziestoletnią, nie miał pieniędzy na odbudowę, więc wypalona świątynia czekała siedemnaście lat. Barokowa naprawa przeciągnęła się aż do roku tysiąc siedemset czterdziestego, kiedy to obniżone wieże otrzymały dzisiejsze zwieńczenie. Około roku tysiąc osiemset pięćdziesiątego dziekan Antonín Ladislav Dlask zainicjował kolejną odbudowę, a prace prowadził architekt Josef Schulz. Neogotyckie przeróbki miały przywrócić świątyni dawny wygląd, lecz budowli raczej zaszkodziły. W stylu neogotyckim wyraźnie przebudowano także fasadę zachodnią z dużym oknem.

Trzy nawy kościoła zamknięte są pięcioboczymi apsydami. Nad nimi wznoszą się dwie potężne wieże, które pierwotnie były wyższe, a na ostatniej kondygnacji łączył je kryty most. We wnętrzu znajduje się galeria piętnastu renesansowych nagrobków z marmuru i czerwonego piaskowca z przełomu szesnastego i siedemnastego wieku. Kamienny blok przy wschodniej ścianie prezbiterium przypomina zbiorową mogiłę poległych w bitwie pod Kolinem w roku tysiąc siedemset pięćdziesiątym siódmym.

Pod prezbiterium znajduje się wczesnogotycka krypta świętej Katarzyny. Jej ośmioboczne sklepienie gwiaździste ozdobione jest malowidłami przedstawiającymi męczeństwo świętej Katarzyny i Chrystusa oraz aniołami grającymi na instrumentach muzycznych. Centralny filar symbolizuje Chrystusa jako Drzewo Życia, a to wnętrze jest najstarszym tego rodzaju w Europie kontynentalnej.

W kościele znajdowała się także romańska grupa rzeźbiarska Lwy z Kouřimia, wykonana zapewne około roku tysiąc dwieście. Tworzy ją potwór stojący na dwóch lwach i służyła jako ambona albo podstawa chrzcielnicy. Oryginał znajduje się dziś w Lapidarium Muzeum Narodowego, a kopia w Muzeum Kouřimska.