Velehradský klášter Klasztor

Velehradský klášter znajduje się we wschodniej części Chřiby w miejscowości Velehrad, około pięciu kilometrów od Starego Miasta w pobliżu węgierskiego Hradiště. Jest to były klasztor cysteriacki, który jest najstarszym członkiem tego porządku na Morawach i znajduje się na liście chronionych zabytków kultury Republiki Czeskiej.

Klasztor został założony przez moravský markrabě Vladislav Jindřich na początku XIII wieku, z inicjatywy Jindřich Vítkovice z Prčice i Hradec i Olomouc biskup Robert. 11 listopada 1205 roku grupa dwunastu mnichów z klasztoru Pláska przybyła z opatem Tesilem, aby założyć pierwszy klasztor cystersów na Morawach. Konstrukcja została wykonana w późnym stylu romańskim z wpływem wczesnego gotyku i została poświęcona 27 listopada 1228 roku przez biskupa Roberta, którego obecność króla Přemosl Otakar I., jego żony Kunhuta i ich syna Margrave Přemosl.

Klasztor doświadczył pierwszej rozbiórki w styczniu 1421 r., kiedy to spalili ją husyci moralni. W ataku opat został spalony na stosie, a czterech mnichów udało się uciec do pobliskiego Hradiště. Klasztor został odrestaurowany po opacie Ekard w Schwoben w latach 1587-1592. W czasie wojny trzydziestoletniej klasztor został dotknięty dwukrotnie: pierwszy w 1623 roku przez armię księcia Gabriela Bethlena z Siedmiu Hrad, a drugi w 1626 roku, podczas inwazji na powstańców Wallachii.

Barokowa forma klasztoru rozpoczęła się w latach 1629-1635 pod kierownictwem opata Jana Greifenfels z Pilsenburga. Ze względu na wzniesienie otaczającego terenu o dwa metry, budynki klasztorne musiały zostać dostosowane. W XVI wieku dzwonnica Романská nad krzyżem statku została przebudowana w renesansową wieżę, później usunięta i zastąpiona barokową kopułą. Dwa z oryginalnych pięciu romańskich apsyd zostały usunięte, aby dostosować się do nowego terenu. W latach 1685-1735 klasztor otrzymał swoją obecną formę na podstawie przebudowy dokonanej po Wielkim Pożarze w 1681 roku. Proces ten kontynuował opactwo Peter Silavecký, Bernard Kashpárek, Florian Nezorin i Joseph Malý.

W roku 1784 klasztor został zniesiony w wyniku reform Josephine. Budynki były następnie wykorzystywane do celów wojskowych jako baraki i Łazarz, podczas gdy kościół służył jako parafie, chociaż plebania została założona dopiero w 1825 roku. W 1837 roku klasztor został zakupiony przez wiedeńskiego bankiera, a w 1883 roku jego potomkowie sprzedali go arcybiskupowi Ołomuńca.

Od połowy XIX wieku wzrasta znaczenie strony w związku z połączeniem cyrylometodologicznym. W 1890 roku klasztor został nabyty przez Tovaryštvo Jesusa, który założył koledż, a później gimnazjum dla chłopców. Następnie Jezuici zarządzają miejscem pielgrzymki i parafią Velehrad do dziś. Klasztor i jego bazylika stały się najważniejszym miejscem pielgrzymki w Czechach, co roku dziesiątki do setek tysięcy pielgrzymów, w tym uczestników pielgrzymki narodowej w Velehrad i wiele mniejszych imprez pielgrzymkowych. Liceum Stojan jest w jego części.