Vysoká pec v Šindelové Inne

Drewniany piec wysoki w Šindelová jest zabytkiem technicznym położonym w górach Krušné w pobliżu zachodniego skraju miejscowości Šindelová w dzielnicy Sokolov w regionie Karlowe Wary. Jego historia sięga XIV wieku, kiedy rudy żelaza zaczęły być wydobywane i przetwarzane w regionie. Ruda żelaza skorzystała z wymarłych osad w dniu dzisiejszym Rotava, Shindel, Vysoké Pec i Tis w pobliżu Nedek.

Rudy żelaza okazały się korzystać i przetwarzane od początku kolonizacji rolnej i górniczej w XIII wieku za panowanie króla Václava I. Zabytki początków tej branży zniknęły wraz z promowaniem nowych technologii. Dowody na istnienie starszych urządzeń technologicznych albo zniknęły całkowicie albo zostały poddane poważnej rekonstrukcji. Jednym z niewielu stałych zabytków technicznych związanych z produkcją metalurgiczną jest opalany drewnem wielki piec w Shindelovej.

Pomnik jest porównywalny, na przykład, z niezwykle dobrze zachowanym piecem opalanym drewnem w Jins, Brdy, lub z skrętem starego huty u Adama w Blanensk. Pierwsza wzmianka o żelaznych szynkach w Shindelovej pochodzi z połowy XIV wieku i jest związana z nabyciem prawa do odczytu przez Plk Plkištejn, a następnie właściciela majątku Jindrichovik. Jednakże ekspansja produkcji żelaza nastąpiła dopiero po spowolnieniu wydobycia rud metali nieżelaznych pod koniec XVI wieku. Było to prawdopodobnie związane z wysokim zużyciem drewna do celów metalurgicznych, którego dostawa była wcześniej skierowana głównie na wydobycie i przetwarzanie rud metali szlachetnych, zwłaszcza srebra.

W Šindelová ekspansja produkcji żelaza jest związana z przybyciem Nostice, w której ręce majątek został przeniesiony w 1627 roku. Zakłady kolejowe Nestice, które obejmowały działalność w Shindelová i Rotava, funkcjonowały do 1909 roku, kiedy to miało miejsce połączenie z hutami żelaza Petzold w Nedek. W 1839 roku w piecach zbudowano młyn metalowy. Kolejna modernizacja kompleksu huti miała miejsce w latach 1858- 1859, kiedy to wysoki piec z sąsiadującymi budynkami nabył nowy charakter architektoniczny.

Kryzys gospodarczy w latach siedemdziesiątych również dotarł do Shindel. W 1873 r. został zatrzymany wielki piec na bazie drewna do produkcji surówki ze względu na nierentowność, ale pozostały tam inne zakłady, np. młyn z cienkiej blachy i odlewni. Produkcja blach w szczególności okazała się opłacalna, a zatem walcownie zostały zmodernizowane pod koniec XIX wieku. Podczas I wojny światowej produkowali muszle, puszki i inne materiały wojenne. W czasie I wojny światowej firma była jedyną osobą w monarchii, która wyprodukowała puszkę, z której zrobiono wszystkie austriackie puszki.

Kryzys w 1930 roku zakończył produkcję większości produktów, tylko metalowy młyn nadal. W Shindelová znajdowała się również blacha metalowa, a w pierwszej połowie XVIII w. Początki tej technologii związane są z Krušnohoří. Dalsze rozszerzenie działalności miało miejsce w drugiej połowie XVIII wieku, kiedy to działanie drewnianego wielkiego pieca, prawdopodobnie drugiego, zostało udokumentowane w 1757 roku, a następnie budowa innego hamusa na blachy.

Główne ważne wydarzenia w historii wielkiego pieca w Šindelová są związane z rokiem 1818, kiedy powstał nowy wielki piec, którego tułów został zachowany. Nowo wybudowany wielki piec zawierał 120 centryrów (około 7,400 kg) topienia. Piec produkował codziennie 40 centymetrów (około 2,450 kg) surówki. Drugi piec w pobliżu został zastąpiony cyną i roślinami towarzyszącymi. Sam piekarnik miał zewnętrzną powłokę wykonaną z granitowych bloków, ciągniętych przez stalowe śruby. Jego wysokość wynosiła około 11 m W budynku pieca wysokiego zbudowano dmuchawę, windę towarową i wzgórze, wszystkie zasilane kołem wodnym.

To koło było również napędzane przez stojący krok na żużlu. Woda została przywieziona przez napęd. Budynek odlewni był połączony z korpusem pieca, gdzie znajdowały się obrzucane obwarzanki z surówki i wyroby gotowe, takie jak żeliwny piec. Masywne krakersy w zewnętrznej ścianie pieca nosiły drewniany krzyż odlewni. Na placach budowy w okolicy często możemy spotkać odlewane cegły żużlowe.

Wielki piec ma 11 metrów wysokości w komorze, wytłoczony z kamiennych bloków oraz na szczycie cegieł i bloków żużlowych. Z przodu znajduje się nisza w piekarniku, po której pierwotnie nastąpiło rozszerzenie odlewni. Po prawej stronie jest druga nisza z wydechem z dmuchawą. Za piecem znajduje się tułów przygotowania budynku zakładu, zbudowany przy użyciu tego samego materiału co piec własny. Pomiędzy dwoma konstrukcjami znajdował się napęd z kołem wodnym do napędu części maszyny pręta, nad napędem znajduje się most do ważenia pieca.

Od 1963 r. zabytek ten jest chroniony jako zabytek kultury nieruchomości Republiki Czeskiej. Od 1939 r. operacja została przywrócona do celów wojennych, a produkcja została wstrzymana do 16 czerwca 1945 r. Po II wojnie światowej produkcja nie została już odrestaurowana, a obiekty produkcyjne demontowane, co oznaczało koniec lokalnej tradycji sprzętu. Do czasu, gdy cały obszar został uznany za zabytek kultury, był używany przez National Enterprise State Farm, Dolnej Niwy. Obiekt służył jako siano i magazyn. Po zawaleniu się części budynku wykonano ognisko konstrukcyjne, które uchwyciło ostatnią fazę stanu technicznego, ale także architektonicznego. Podczas wykonywania prac pomiarowych, właściciel został porównany do podłoża przez dużą część kompleksu. Zachowała tylko wysokie piece z bloków granitowych. Prawie nic nie pozostaje po sąsiednich portach. Tylko szczątki maszynowni i budynku, w którym pierwotnie znajdowało się koło wodne, a na bokach pieca zachowana jest krótka część napędu. Z budynku zachowano jedynie obwód muru do poziomu korony.

Dziś piec opalany drewnem w Šindelová jest ważnym zabytkiem technicznym, który przypomina trudną pracę byłych mieszkańców hory Krušné. Jego historia wiąże się z rozwojem produkcji żelaza w regionie, który rozpoczął się w połowie XIV wieku. Pomnik jest chroniony jako prawdziwy zabytek kultury Republiki Czeskiej i warto go odwiedzić za unikalne rozwiązanie architektoniczne i znaczenie historyczne.